Ba Lợi Ích Hàng Đầu Của Việc Vận Động Thể Chất Đối Với Trẻ Tự Kỷ

Tác giả: Hendrix Brakefield, MA, MBA

Hoạt động thể chất có thể mang lại lợi ích cho con bạn về mặt thể chất, tinh thần và xã hội.

Rối loạn Phổ Tự Kỷ (ASD) mang đến những thách thức riêng khiến các hoạt động thường ngày và giao tiếp xã hội trở nên khó khăn hơn. Những thách thức này thường kéo dài đến tuổi trưởng thành, vì vậy việc tìm ra cách hỗ trợ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người tự kỷ là rất quan trọng.

Một trong những cách mang lại lợi ích lớn nhất nhưng lại thường bị bỏ qua để cải thiện chất lượng cuộc sống cho con chính là thể dục thể thao và vận động thể chất - vốn mang lại rất nhiều lợi ích.

Việc bổ sung vận động thể chất đều đặn vào ngày của con không chỉ cải thiện sức khỏe thể chất và cảm xúc mà còn giúp xây dựng các mối liên kết xã hội. Vận động thể chất tạo nên một cách tiếp cận toàn diện đối với sức khỏe, có tác động sâu sắc đến chất lượng cuộc sống, giúp mỗi người trở nên tự tin hơn, gắn kết hơn và mạnh mẽ hơn.

Lợi ích về sức khỏe thể chất

Việc rèn luyện thể chất có thể thay đổi cuộc sống và trang bị cho con những công cụ cần thiết để sống khỏe mạnh và độc lập.

Đối với gia đình, việc tìm hiểu các hình thức vận động khác nhau và đưa hoạt động thể chất vào cuộc sống hằng ngày là điều rất cần thiết. Trao đổi với các chuyên gia thể dục hiểu rõ nhu cầu đặc biệt của trẻ tự kỷ có thể là bước khởi đầu tốt. Tham gia các nhóm thể dục tại địa phương cũng mang lại thêm sự hỗ trợ và động lực. Chỉ cần đi bộ cùng nhau cũng là cách đơn giản, không tốn kém và cả gia đình đều được hưởng lợi.

Vận động thể chất đều đặn mang lại nhiều lợi ích thiết yếu cho một lối sống lành mạnh. Ngoài ra, các nghiên cứu cho thấy tập thể dục có thể làm giảm đáng kể các hành vi có vấn đề ở trẻ tự kỷ, như hành vi lặp lại, mất tập trung, tự gây thương tích, gây rối và hung hăng.

Cải thiện kỹ năng vận động

Vận động thể chất rất cần thiết để phát triển và hoàn thiện kỹ năng vận động. Các hoạt động như yoga, võ thuật, khiêu vũ, hay thậm chí những bài tập đơn giản như nhảy dang tay chân (jumping jacks) và leo trèo đều giúp cải thiện khả năng phối hợp, giữ thăng bằng và kiểm soát cơ thể tổng thể.

Đối với trẻ tự kỷ - những trẻ có thể gặp khó khăn trong việc lên kế hoạch và thực hiện vận động - các bài tập này là cách vui vẻ và có cấu trúc để phát triển những kỹ năng quan trọng này.

Tăng cường sức mạnh và sự dẻo dai

Các bài tập tăng sức mạnh và độ dẻo dai như tập kháng lực, Pilates, và các bài giãn cơ giúp phát triển khối cơ, cải thiện độ linh hoạt của khớp và tăng cường sự dẻo dai tổng thể.

Những bài tập này đặc biệt có lợi cho con vì chúng cải thiện sức mạnh thể chất và khả năng vận động chức năng, giúp các hoạt động hằng ngày trở nên dễ dàng và dễ quản lý hơn.

Cải thiện sức khỏe tim mạch

Các bài tập aerobic như đi bộ, chạy bộ, bơi lội và đạp xe đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tim mạch. Tham gia những hoạt động này có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim mạch, cải thiện tuần hoàn máu và tăng cường sức bền tổng thể.

Việc thường xuyên tham gia các hoạt động aerobic giúp duy trì trái tim và lá phổi khỏe mạnh - điều rất quan trọng cho sức khỏe lâu dài.

Kiểm soát cân nặng

Các bài tập thể dục có cấu trúc rõ ràng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân nặng hợp lý và thể trạng tổng thể, giúp tránh các vấn đề sức khỏe như tiểu đường, cao huyết áp và các bệnh về khớp.

Lợi ích về sức khỏe tinh thần

Chỉ cần đưa một lượng nhỏ vận động thể chất vào thói quen hằng ngày cũng có thể tác động đáng kể đến sức khỏe tinh thần theo những cách sau:

Giảm lo âu và căng thẳng

Tập thể dục là công cụ mạnh mẽ để kiểm soát lo âu và căng thẳng. Vận động thể chất kích thích cơ thể tiết ra endorphin - chất tự nhiên giúp cải thiện tâm trạng. Đối với trẻ tự kỷ - những trẻ có thể trải qua cảm giác lo âu và căng thẳng nhiều hơn - tập thể dục đều đặn mang lại một kênh giải tỏa hiệu quả cho những cảm xúc này, giúp tạo cảm giác bình tĩnh và thoải mái.

Cải thiện tâm trạng và khả năng điều tiết cảm xúc

Vận động thể chất đều đặn có liên quan đến việc cải thiện sự ổn định tâm trạng và khả năng điều tiết cảm xúc. Đối với trẻ tự kỷ gặp khó khăn trong việc điều tiết cảm xúc, việc duy trì vận động thể chất có thể giúp tâm trạng ổn định và tích cực hơn. Tập thể dục giúp cân bằng nồng độ serotonin và dopamine - hai chất quan trọng trong việc điều tiết tâm trạng.

Cải thiện chất lượng giấc ngủ

Giấc ngủ rất quan trọng đối với sức khỏe tổng thể. Tập thể dục đều đặn có thể cải thiện đáng kể chu kỳ giấc ngủ. Vận động thể chất giúp điều hòa nhịp sinh học của cơ thể, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ và sự tỉnh táo vào ban ngày.

Đối với trẻ tự kỷ thường gặp các vấn đề liên quan đến giấc ngủ, việc đưa vận động thể chất vào thói quen hằng ngày có thể cải thiện vệ sinh giấc ngủ và sức khỏe tổng thể.

Lợi ích về mặt xã hội

Các hoạt động thể chất mang lại nhiều lợi ích xã hội, rất quan trọng cho việc phát triển kỹ năng xã hội và xây dựng các mối quan hệ.

Trong quá trình làm việc với người trẻ tự kỷ, chúng tôi nhận thấy kỹ năng và sự tự tin của họ tăng lên nhờ các hoạt động thể dục, từ đó cải thiện khả năng giao tiếp xã hội hằng ngày. Người tự kỷ trưởng thành có thể thấy việc bắt chuyện, duy trì giao tiếp bằng mắt và hòa nhập vào các tình huống xã hội trở nên dễ dàng hơn.

Đối với nhiều trẻ tự kỷ, các tình huống xã hội không có cấu trúc rõ ràng thường gây choáng ngợp. Các hoạt động thể dục tạo ra một môi trường có cấu trúc hơn, nơi tương tác xã hội trở nên dễ đoán và dễ quản lý hơn, giúp họ cảm thấy thoải mái hơn.

Trẻ tự kỷ khi đặt ra và đạt được các mục tiêu thể dục cá nhân có thể nâng cao đáng kể sự tự tin. Sự tự tin mới này thường có tác động tích cực đến những khía cạnh khác trong cuộc sống của họ, không chỉ trong phòng gym hay sân thể thao.

Việc đạt được thành công trong các hoạt động thể chất giúp họ tập trung vào khả năng của bản thân, khuyến khích họ thử sức với những thử thách mới.

Các hoạt động thể chất thường đòi hỏi sự hợp tác và phối hợp - những yếu tố thiết yếu cho sự phát triển kỹ năng xã hội. Người tham gia học cách giao tiếp hiệu quả, đọc hiểu ngôn ngữ cơ thể và giải quyết xung đột thông qua các hoạt động như tập luyện theo cặp, thể thao đồng đội hoặc lớp khiêu vũ.

Những trải nghiệm này giúp phát triển sự thấu cảm, kiên nhẫn và khả năng nắm bắt các tình huống xã hội - đều là những kỹ năng quý giá trong cuộc sống hằng ngày, đặc biệt trên hành trình hướng đến sự độc lập.

Ai cũng cần một mạng lưới hỗ trợ. Việc tham gia một nhóm thể dục hay đội thể thao mang đến thêm một không gian nơi trẻ tự kỷ có thể cảm thấy được chấp nhận và trân trọng.

Sự hỗ trợ về mặt cảm xúc và tình bạn từ cộng đồng có thể giúp giảm cảm giác cô lập và cô đơn.

Xây dựng chương trình tập luyện phù hợp riêng

Thể dục thể chất không phải là giải pháp chung cho tất cả mọi người. Việc xây dựng các chương trình tập luyện phù hợp với nhu cầu và sở thích riêng của từng người là điều quan trọng.

Chọn những hoạt động dễ tiếp cận và thú vị sẽ giúp việc thử điều gì đó mới trở nên dễ dàng hơn. Các hoạt động nhóm hoặc gia đình như bơi lội, đi bộ đường dài hay khiêu vũ có thể vừa vui vừa mang lại lợi ích.

Nguồn: Top Three Benefits of Fitness for Individuals with Autism – Hendrix Brakefield, MA, MBA, Autism Parenting Magazine, Issue 174 (12/2024). Dịch và biên soạn với sự cho phép của tòa soạn.