Cân Nhắc Lợi Và Hại Của Việc Tiêm Chủng

Tác giả: Col. (R) Eric Flake, MD

Cha mẹ cần dùng lẽ thường khi cân nhắc lợi ích sức khỏe của vắc-xin.

Làm cha mẹ thật không dễ dàng. Là cha của năm người con, tôi rất tôn trọng những quyết định của các bậc cha mẹ dành cho con em mình.

Tôi cũng đã cân nhắc nhiều rủi ro và lợi ích mà các con tôi phải đối mặt.

Rủi ro và lợi ích

Mọi quyết định trong cuộc sống chúng ta đưa ra đều mang một mức độ rủi ro nhất định. Trong hàng triệu quyết định chúng ta đưa ra mỗi ngày, mọi việc nhỏ nhặt, như băng qua đường, thử một món ăn mới, hay thậm chí ở trong nhà không làm gì cả, đều có ưu và nhược điểm riêng.

Thách thức chúng ta cân nhắc với tư cách là cha mẹ là cân bằng những yếu tố này và đưa ra quyết định sáng suốt nhằm nâng cao sự an lành của bản thân và những người xung quanh.

Điều quan trọng là áp dụng cách tiếp cận dựa trên lẽ thường khi cân nhắc các quyết định về sức khỏe.

Một ví dụ rõ ràng cần sự cân bằng giữa rủi ro và lợi ích là vấn đề tiêm chủng. Áp đảo là, lợi ích của vắc-xin vượt xa rủi ro thực tế và tương đối.

Tiêm chủng: Rủi ro rất nhỏ với lợi ích rất lớn

Vắc-xin là một trong những đột phá quan trọng nhất trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Không có phương pháp điều trị y tế nào khác cứu được nhiều mạng sống trẻ em hơn vắc-xin. Chúng đã xóa sổ bệnh đậu mùa, gần như loại trừ bệnh bại liệt, và giảm số ca mắc sởi cũng như ho gà.

Tuy nhiên, dù vắc-xin đã đạt được nhiều thành công, nhiều cha mẹ vẫn lo lắng về tác dụng phụ của vắc-xin hoặc nghe những thông tin trái chiều về lợi ích của chúng. Việc muốn bảo vệ con mình khỏi nguy hại là điều tự nhiên, và quyết định tiêm chủng cũng không ngoại lệ.

Dù bằng chứng khoa học áp đảo vẫn có thể không đủ để thuyết phục một số cha mẹ tiêm chủng, việc quyết định không tiêm chủng lại đặt trẻ vào nguy cơ cao hơn.

Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ (CDC) ước tính rằng vắc-xin được tiêm cho trẻ em tại Hoa Kỳ từ năm 1994 đến 2023 sẽ ngăn ngừa khoảng 508 triệu ca bệnh, 32 triệu ca nhập viện, và khoảng 1,1 triệu ca tử vong. Vắc-xin cứu sống người và tiết kiệm tiền bạc. Chúng giảm chi phí y tế bằng cách ngăn ngừa dịch bùng phát và giữ cho mọi người khỏe mạnh.

Trước khi được phê duyệt sử dụng cho công chúng, vắc-xin phải trải qua nhiều năm thử nghiệm lâm sàng nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Chúng nằm trong số những can thiệp y tế được kiểm nghiệm kỹ lưỡng nhất.

Một khi đưa vào sử dụng, chúng tiếp tục được giám sát về độ an toàn. Tác dụng phụ nghiêm trọng cực kỳ hiếm và ít phổ biến hơn nhiều so với rủi ro của chính căn bệnh mà chúng ngăn ngừa.

Dưới đây là một số so sánh đơn giản để bạn cân nhắc khi đưa ra quyết định về rủi ro và lợi ích cho con mình:

Rủi ro của bệnh sởi

Bệnh sởi có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như sưng não (viêm não) hoặc thậm chí tử vong. Trẻ mắc bệnh sởi có nguy cơ cao hơn nhiều xuất hiện các triệu chứng tự kỷ, với mối liên hệ giữa việc mắc sởi và các khuyết tật phát triển sau đó.

Vắc-xin sởi:

Vắc-xin sởi có một rủi ro nhỏ gây sốt nhẹ hoặc phát ban. Với vắc-xin sởi, khả năng xảy ra phản ứng dị ứng nghiêm trọng là rất thấp.

Lời khẳng định sai lệch cho rằng vắc-xin có thể gây ra tự kỷ đã bị bác bỏ nhiều lần, nhưng vẫn tiếp tục được lan truyền trên mạng xã hội và những nơi khác. Điều này thường xảy ra vì cha mẹ không hài lòng với sự gia tăng của tự kỷ và nhầm lẫn đổ lỗi cho vắc-xin.

Tuy nhiên, nhiều yếu tố góp phần vào sự gia tăng của tự kỷ, và vắc-xin không phải là một trong số đó.

Hiệu ứng lan tỏa của tiêm chủng

Việc tiêm chủng cho con bạn bảo vệ không chỉ con bạn mà còn cả những người xung quanh. Được gọi là miễn dịch cộng đồng, điều này rất quan trọng để bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương, như trẻ sơ sinh hoặc người có hệ miễn dịch suy yếu. Khi tỷ lệ tiêm chủng giảm, những nhóm dễ bị tổn thương này sẽ đối mặt với nguy cơ cao hơn.

Tiến sĩ Doreen Samelson, người đứng đầu Viện Nghiên Cứu Catalight, chuyên cải thiện khả năng tiếp cận chăm sóc cho người tự kỷ và các khuyết tật phát triển khác, đáng tiếc lại có trải nghiệm trực tiếp về vấn đề này.

Con trai bà bị điếc và có khuyết tật phát triển do người mẹ ruột nhiễm virus sởi khi đang mang thai. Kết quả là não bộ của cậu bé không phát triển như bình thường.

"Con trai tôi giờ đã trưởng thành, nhưng cháu sẽ luôn cần hỗ trợ để làm những việc mà nhiều người lớn coi là đương nhiên," bà nói. "Cháu sẽ không bao giờ có bằng lái xe, đọc sách, tự quản lý tài chính, hay sống độc lập.

"Con trai tôi có khả năng ngôn ngữ rất hạn chế và, ví dụ, dù cháu uống thuốc theo toa khi được đưa, cháu không biết thuốc đó dùng để làm gì vì cháu không có khả năng nhận thức và ngôn ngữ để hiểu."

Tiến sĩ Samelson đã mang lại cho con trai mình một cuộc sống với nhiều điều tốt đẹp bất chấp khuyết tật của cháu, nhưng bà nói thêm: "Đôi khi tôi tự hỏi cuộc đời con trai tôi sẽ khác đi thế nào nếu cháu không bị phơi nhiễm với bệnh sởi, nhưng chúng tôi sẽ không bao giờ biết được."

Do những lo ngại trước đây về việc vắc-xin gây ra tự kỷ, tỷ lệ tiêm vắc-xin sởi đã giảm ở một số cộng đồng.

Sau đó, các đợt bùng phát dịch đã xảy ra. Những đợt bùng phát này không chỉ ảnh hưởng đến những người chưa tiêm chủng; chúng còn gây nguy hiểm cho trẻ sơ sinh chưa đủ tuổi tiêm chủng và những người đang điều trị hóa trị.

Lẽ thường ủng hộ các quyết định dựa trên rủi ro và lợi ích

Dù việc bày tỏ mối lo ngại về sức khỏe của con bạn và thảo luận về chúng là điều bình thường, điều quan trọng không kém là chỉ dựa vào các nguồn thông tin đáng tin cậy khi đưa ra quyết định về sức khỏe.

Với quá nhiều thông tin sai lệch và thông tin xuyên tạc, điều quan trọng là trao đổi với một bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia đáng tin cậy về rủi ro và lợi ích. Việc kết hợp lẽ thường với khoa học, nghiên cứu, và giám sát liên tục có thể cung cấp cho bạn công cụ để hiểu lợi ích và rủi ro của vắc-xin, giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt.

"Tôi hiểu rằng thông tin sai lệch về việc vắc-xin gây ra tự kỷ khiến các bậc cha mẹ sợ hãi," Tiến sĩ Samelson nói. "Nhưng trong môi trường mạng xã hội này, điều quan trọng là cha mẹ cần hiểu rằng thông tin được lan truyền trên mạng xã hội thường là sai lệch."

Vắc-xin cứu sống và ngăn ngừa khuyết tật

Cuộc sống đầy rẫy những lựa chọn đòi hỏi phải cân bằng giữa rủi ro và lợi ích. Tiêm chủng là một quyết định mà lợi ích vượt xa rủi ro, mang lại sự bảo vệ cho con bạn, gia đình, và xã hội. Bằng cách dựa vào khoa học và thông tin đáng tin cậy, cha mẹ có thể đưa ra những quyết định tự tin để đảm bảo một tương lai khỏe mạnh hơn cho tất cả mọi người.

Nguồn:

Using Common Sense to Weigh the Pros and Cons of Vaccination – Col. (R) Eric Flake, MD, Autism Parenting Magazine, Issue 179 (05/2025). Dịch và biên soạn với sự cho phép của tòa soạn.