Hỗ Trợ Con Bạn Mắc Tự Kỷ Tại Trường Học

Tác giả: James Watts, MEd

Một giáo viên chia sẻ các mẹo giúp phụ huynh hỗ trợ nhà trường đáp ứng nhu cầu của con mình.

Là một giáo viên, mục tiêu của tôi là hợp tác cùng phụ huynh để mang lại sự hỗ trợ tốt nhất có thể cho con em họ. Dưới đây là một số cách phụ huynh có thể giúp nhà trường đáp ứng nhu cầu của trẻ tự kỷ.

Cởi mở

Sự cởi mở là yếu tố then chốt trong giao tiếp giữa phụ huynh và nhà trường. Phụ huynh nên chia sẻ càng nhiều thông tin càng tốt về nhu cầu, thế mạnh và các yếu tố kích hoạt (triggers) của con. Thông tin này giúp giáo viên chuẩn bị và cung cấp sự hỗ trợ phù hợp. Sự minh bạch tạo nên một cách tiếp cận thống nhất trong việc chăm sóc trẻ.

Tự kỷ thường đi kèm với những khó khăn khác, như lo âu, vấn đề xử lý giác quan, hoặc khó khăn học tập. Việc thừa nhận những tình trạng đồng thời này giúp tất cả các bên liên quan xây dựng một kế hoạch hỗ trợ thực tế và toàn diện. Hiểu được những sắc thái này rất quan trọng để giải quyết không chỉ những hành vi có thể nhìn thấy mà còn cả những nguyên nhân sâu xa bên dưới.

Thông báo cho nhà trường về những thay đổi

Những thay đổi trong gia đình có thể ảnh hưởng đáng kể đến hành vi và trạng thái cảm xúc của trẻ ở trường. Dù đó là một thói quen mới, việc chuyển nhà, hay thậm chí là thay đổi thuốc, những biến động này đều có thể ảnh hưởng đến cách trẻ ứng phó trong ngày. Việc thông báo cho nhà trường giúp họ điều chỉnh kỳ vọng và cung cấp thêm sự hỗ trợ trong những giai đoạn chuyển tiếp.

Đừng ép buộc tình bạn

Mọi phụ huynh đều mong con mình có những tình bạn lành mạnh. Niềm hy vọng chân thành này xuất phát từ mong muốn tự nhiên được thấy con hòa nhập xã hội và hạnh phúc.

Tuy nhiên, khi sự lo lắng về các mối quan hệ xã hội vô tình được truyền sang trẻ, nó có thể tạo thêm căng thẳng. Việc giao tiếp xã hội vốn đã có thể là một thách thức lớn đối với trẻ tự kỷ, và việc ép buộc tình bạn đôi khi có thể dẫn đến những bước lùi ngoài ý muốn.

Thay vào đó, phụ huynh nên tập trung vào việc nuôi dưỡng những môi trường nơi con cảm thấy an toàn, được thấu hiểu, và được hỗ trợ. Họ nên khuyến khích những kết nối tự nhiên và để tình bạn phát triển theo nhịp độ riêng của con, đưa ra sự hướng dẫn nhẹ nhàng thay vì áp lực. Cách tiếp cận này cho phép trẻ xây dựng những mối quan hệ ý nghĩa theo cách tôn trọng nhu cầu và mức độ thoải mái riêng của mình.

Hiểu rằng chẩn đoán có thể thay đổi theo thời gian

Nhiều phụ huynh cảm thấy nhẹ nhõm khi con được chẩn đoán tự kỷ, vì điều đó mang lại một khung tham chiếu để hiểu nhu cầu của con và tiếp cận sự chăm sóc cùng chiến lược giáo dục tốt hơn. Tuy nhiên, hành vi, năng lực, sở thích và thách thức của trẻ thường thay đổi khi các em lớn lên, tích lũy thêm trải nghiệm mới, và kiên trì nỗ lực không bỏ cuộc. Những chiến lược khác nhau thường có thể mở ra những cánh cửa tưởng chừng đã đóng.

Nhận ra vị trí của con trong lớp học

Một phụ huynh có con tự kỷ hiểu con mình hơn bất kỳ ai khác. Họ đã khám phá ra những thói quen và chiến lược hiệu quả tại nhà. Đồng thời, nhiều giáo viên mang theo nhiều năm kinh nghiệm làm việc với đa dạng trẻ em, và một số cũng chính là phụ huynh.

Những nhà giáo dục giàu kinh nghiệm này đã xây dựng và tinh chỉnh những phương pháp hiệu quả trong môi trường lớp học. Những giáo viên giỏi nhất luôn không ngừng điều chỉnh phương pháp của mình để phù hợp với những thực hành giáo dục tốt nhất đang thay đổi.

Ví dụ, tôi từng chứng kiến những học sinh được chẩn đoán mắc chứng khó tính toán (dyscalculia) ở bậc tiểu học sau này lại học xuất sắc môn toán ở bậc trung học. Thay vì nói "Con tôi không thể học toán," phụ huynh nên diễn đạt lại là "Con tôi đang thấy toán học là một thử thách vào lúc này."

Một góc nhìn tích cực rất quan trọng, nhưng việc đặt ra những mục tiêu khả thi cũng quan trọng không kém. Phụ huynh cần ghi nhận sự tiến bộ của con, dù nhỏ đến đâu, đồng thời giữ kỳ vọng ở mức hợp lý. Việc ăn mừng những cột mốc và hợp tác cùng giáo viên để tập trung vào sự phát triển thay vì sự hoàn hảo là điều quan trọng.

Phụ huynh cần nhận ra rằng con mình là một phần của một lớp học sôi động và đa dạng, nơi mỗi học sinh đều có nhu cầu riêng. Dù nhu cầu của con họ là điều thiết yếu, việc hiểu được động lực chung của cả lớp học giúp nuôi dưỡng sự tôn trọng và hợp tác lẫn nhau. Góc nhìn này giúp cân bằng giữa việc đáp ứng nhu cầu cá nhân và quan tâm đến sức khỏe của cả nhóm.

Tránh nhấn mạnh quá mức vào "siêu năng lực tự kỷ"

Dù việc phụ huynh tôn vinh thế mạnh của con là điều tuyệt vời, việc nhấn mạnh quá mức vào cái gọi là "siêu năng lực" của con có thể tạo ra áp lực không cần thiết. Thay vào đó, phụ huynh nên tập trung vào sự phát triển toàn diện của con — củng cố những lĩnh vực con giỏi, đồng thời hỗ trợ những lĩnh vực con còn gặp khó khăn. Cách tiếp cận cân bằng này giúp trẻ phát triển mà không cảm thấy bị gò bó bởi những kỳ vọng thiếu thực tế.

Cùng hợp tác để trẻ phát triển

Là một giáo viên, tôi rất coi trọng sự tham gia và những hiểu biết sâu sắc của phụ huynh về nhu cầu của con họ. Bằng cách nuôi dưỡng giao tiếp cởi mở, kỳ vọng thực tế, và sự thấu hiểu lẫn nhau, phụ huynh và các chuyên gia trong trường học có thể cùng tạo ra một môi trường học tập hỗ trợ, nơi trẻ có thể phát triển mạnh mẽ. Việc cùng nhau hợp tác đảm bảo rằng nền giáo dục của trẻ không chỉ cung cấp kiến thức học thuật mà còn nuôi dưỡng sự tự tin, phát triển và tính độc lập.

Nguồn:

Supporting Your Child With Autism at School – James Watts, MEd, Autism Parenting Magazine, Issue 177 (03/2025). Dịch và biên soạn với sự cho phép của tòa soạn.