Điều Hướng Công Việc Từ Xa Cùng Tự Kỷ

Tác giả: Jaclyn Hunt, MA, ACAS, BCCS

Đâu là lợi ích và thách thức của công việc từ xa đối với người trong phổ tự kỷ?

Với nhiều người trong phổ tự kỷ, làm việc từ xa có thể vừa là một điều may mắn, vừa là một trở ngại đầy thách thức cần vượt qua. Khoảng 40-85% người trưởng thành mắc tự kỷ đang thất nghiệp; nhiều người kiếm được thu nhập thấp hơn đáng kể so với các đồng nghiệp có não bộ điển hình, và họ thường làm việc dưới mức năng lực của mình.

May mắn thay, nhiều tập đoàn lớn đang tài trợ cho các sáng kiến việc làm dành cho người tự kỷ. Tuy nhiên, số lượng cơ hội mà các công ty này cung cấp không đủ đáp ứng cho năm triệu người trưởng thành tự kỷ hiện đang được chẩn đoán tại Hoa Kỳ. Con số này cũng chưa tính đến hàng triệu người khác có sự khác biệt thần kinh liên quan như ADHD hay chứng khó đọc (dyslexia).

Việc hiểu rõ những số liệu này rất quan trọng để giúp người tự kỷ tận dụng các vị trí làm việc từ xa hiện có, nơi họ có thể phát triển. Nó cũng giúp những người tự kỷ sẵn sàng tham gia vào thế giới bên ngoài tận dụng nhu cầu ngày càng tăng đối với các vị trí làm việc trực tiếp.

Lợi ích của công việc từ xa đối với người tự kỷ

Nhiều nhân viên nhận thấy lợi ích của việc làm từ xa rất hấp dẫn, và nó có thể phù hợp với những người gặp khó khăn trong việc hòa nhập hoàn toàn vào xã hội ở khía cạnh giao tiếp xã hội.

Vậy, đâu là một số lợi ích của công việc từ xa đối với người tự kỷ? Với nhiều người, nhà là vùng an toàn. Họ có toàn quyền kiểm soát môi trường giác quan của mình, cho phép họ tránh các yếu tố kích hoạt hiệu quả và thiết lập một không gian không bị phân tâm.

Một môi trường gia đình được tùy chỉnh riêng theo nhu cầu của cá nhân mang lại ít gián đoạn hơn, cho phép tập trung và năng suất cao hơn. Ngoài ra, những đòi hỏi về xã hội trong nhiều nơi làm việc có thể khó điều hướng đối với người tự kỷ, nên việc tìm thấy sự thoải mái trong môi trường này là điều dễ hiểu.

Việc không phải di chuyển đi lại giúp tiết kiệm thời gian và hỗ trợ những nhân viên gặp khó khăn khi tự lái xe. Sự linh hoạt khi làm việc tại nhà cũng cho phép người tự kỷ sắp xếp lịch trình vào những thời điểm họ làm việc hiệu quả nhất. Nó cũng mở ra cơ hội việc làm vượt xa khu vực địa phương của họ.

Công việc từ xa mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt nếu bạn trong phổ tự kỷ và làm việc tốt một cách độc lập trong môi trường phù hợp nhất với nhu cầu xã hội và giác quan của bạn.

Những thách thức phổ biến

Dù có những lợi ích, vẫn có nhiều thách thức khi làm việc từ xa.

Việc thiếu tương tác trực tiếp và sự hiện diện cùng người khác có thể gây bất lợi cho những người bị cô lập khỏi thế giới bên ngoài nhưng vẫn khao khát loại kết nối đó với mọi người. Một người tự kỷ có thể có rất ít, hoặc không có, cơ hội giao tiếp xã hội, vì vậy làm việc tại nhà có thể trở thành một trải nghiệm rất cô đơn. Việc rèn luyện những "cơ bắp xã hội" khi giao tiếp bị giới hạn trong các công cụ trực tuyến có thể rất khó khăn.

Tương tự, rất nhiều điều có thể bị hiểu sai khi giao tiếp chỉ giới hạn trong các tương tác bằng văn bản. Vì nhiều người dễ nhầm lẫn với ngôn từ viết, xã hội đã phát triển cả một hệ thống biểu tượng cảm xúc (emoji) để bù đắp cho sự thiếu vắng của tương tác trực tiếp hoặc lời nói trong giao tiếp phi ngôn ngữ.

Hơn nữa, có thể thiếu sự tiếp cận với sự hỗ trợ từ cấp trên, đồng nghiệp, và những nhân vật quan trọng khác trong sự nghiệp của một người. Khi môi trường nhà và môi trường làm việc hòa trộn vào nhau mà không có sự chuyển tiếp rõ ràng giữa các nhiệm vụ và không gian, việc sắp xếp thời gian có thể trở nên khó khăn hơn.

Dù một số người có thể phát triển mạnh trong cấu trúc đó, những người khác có thể gặp khó khăn khi thích nghi với việc thiếu trách nhiệm giải trình từ bên ngoài.

Giải pháp và điều chỉnh cho người tự kỷ làm việc từ xa

Luôn có những thách thức, dù làm việc từ xa hay trực tiếp. Hãy xây dựng một kế hoạch hành động để đặt ra kỳ vọng và tránh những cạm bẫy nhằm vượt qua các trở ngại tiềm ẩn. Điều này có thể mang lại lợi ích cho tất cả nhân viên, không chỉ riêng người tự kỷ.

Ví dụ, nên thiết lập các cuộc họp trực tuyến định kỳ để duy trì kết nối xã hội và khả năng tiếp cận sự hỗ trợ từ nhóm. May mắn thay, các công cụ giao tiếp công nghệ tiên tiến ngày nay cho phép chúng ta gặp mặt trực tiếp qua màn hình khá dễ dàng và gần như ngay lập tức.

Mỗi người có thể thấy hữu ích khi chủ động đề xuất những công cụ và tài nguyên giao tiếp phù hợp nhất với mình để duy trì giao tiếp rõ ràng. Việc thiết lập kỳ vọng của nhà tuyển dụng, đồng thời truyền đạt nhu cầu của bản thân với tư cách nhân viên, cũng rất quan trọng. Những cuộc họp này cũng tạo cơ hội cho hỗ trợ kỹ thuật và giúp cả nhóm cảm thấy được kết nối và trân trọng.

Tương tự, việc phân biệt rõ giữa thời gian làm việc và thời gian ở nhà có thể giúp việc chuyển đổi giữa hai trạng thái dễ dàng hơn dù vẫn ở cùng một địa điểm. Việc điều chỉnh môi trường tại nhà và thiết lập một thói quen cùng lịch làm việc được cân nhắc kỹ lưỡng cũng có thể hữu ích.

Bên cạnh những giải pháp đó, việc duy trì khả năng tiếp cận các điều chỉnh và nguồn lực để hỗ trợ tất cả nhân viên cảm thấy được hỗ trợ và thoải mái sẽ tạo nên một đội ngũ làm việc rất hiệu quả.

Những điều nhà tuyển dụng cần cân nhắc

Như thường lệ, nhà tuyển dụng nên mong muốn khai thác một lực lượng lao động sẵn sàng và có đầy đủ năng lực. Các cơ hội làm việc kết hợp (hybrid) mang lại cho nhân viên lựa chọn về nơi họ có thể làm việc hiệu quả và hài lòng nhất. Việc cởi mở với các điều chỉnh nơi làm việc, như làm việc từ xa, có thể nâng cao năng suất và thành công của công ty.

Các buổi kiểm tra định kỳ và khả năng tiếp cận nguồn nhân lực hoặc hỗ trợ sức khỏe tâm thần có thể rất hữu ích trong việc giữ cho đội ngũ luôn vui vẻ, khỏe mạnh, và tập trung vào mục tiêu chung: sự thành công của công ty và của từng cá nhân.

Nhiều công ty đang ngày càng trở nên thân thiện và hỗ trợ hơn với người tự kỷ. Đầu tư vào đào tạo về đa dạng thần kinh cho quản lý và nhân viên có thể là một ý tưởng tốt để tạo ra một môi trường hòa nhập, chào đón và hài hòa.

Một môi trường làm việc trực tuyến vững chắc, những kết nối xã hội, và kỳ vọng rõ ràng sẽ đảm bảo sự hợp tác thành công cả trong lẫn ngoài nơi làm việc.

Tương lai của công việc từ xa và tự kỷ

Công việc từ xa sẽ tiếp tục tồn tại lâu dài. Bản chất của công nghệ và các vị trí công việc hiện có cho phép nhiều nhiệm vụ được thực hiện từ bất kỳ đâu, vì vậy nó sẽ vẫn tương đối ổn định trong tương lai gần. Nhà tuyển dụng nên đón nhận công nghệ và giúp tất cả nhân viên duy trì sự cân bằng lành mạnh, hạnh phúc giữa công việc và cuộc sống.

Công việc từ xa có thể đặc biệt có lợi cho nhân viên tự kỷ. Việc cân nhắc các lựa chọn trực tuyến và khả năng tiếp cận hỗ trợ sẽ giữ cho những cơ hội này luôn khả thi và hiệu quả.

Để biết thêm nguồn lực, hãy liên hệ với các tổ chức có thể giúp nhân viên tự kỷ tìm kiếm cơ hội và sự hỗ trợ.

Tài liệu gợi ý

• Integrated Advisors – www.integrateadvisors.org

• Workplace Inclusion Now (Autism Speaks) – www.autismspeaks.org/workplace-inclusion-now-job-seekers

Nguồn:

Navigating Remote Work With Autism – Jaclyn Hunt, MA, ACAS, BCCS, Autism Parenting Magazine, Issue 177 (03/2025). Dịch và biên soạn với sự cho phép của tòa soạn.